Ana Sayfa › Coğrafya › Sanayi, Ulaşım ve Turizm
Türkiye'de Sanayi, Ulaşım ve Turizm
Ekonomik coğrafyanın bu üçlüsünde sınav, ezber yerine "neden orada?" mantığını sorar.
1. Sanayi Kuruluş Yeri Faktörleri
- Hammaddeye yakınlık: Şeker fabrikaları pancar alanlarına (bozulur, taşınamaz), demir-çelik Zonguldak taşkömürüne (Karabük, Ereğli), çay fabrikaları Rize'ye kurulur.
- Pazar, ulaşım, iş gücü: Otomotiv, elektronik, tekstil gibi dallar Marmara'da yoğunlaşır (Bursa-Kocaeli-İstanbul üçgeni).
- Enerji: Alüminyum tesisi Seydişehir'in Oymapınar hidroelektriğine yakınlığı gibi.
Sınav Notu: "Hangi sanayi kolu hammaddeye yakın kurulmak
ZORUNDADIR?" → çabuk bozulan/taşınması zor hammadde işleyenler: şeker, süt ürünleri, çay,
konserve. Otomotivin Marmara'da olması ise pazar-ulaşım-iş gücü faktörüdür.
2. Başlıca Sanayi Dalları
| Dal | Merkezler |
|---|---|
| Demir-çelik | Karabük, Ereğli, İskenderun |
| Otomotiv | Bursa, Kocaeli, Sakarya (Marmara) |
| Tekstil-hazır giyim | İstanbul, Bursa, Denizli, Kahramanmaraş, Gaziantep |
| Petro-kimya (rafineri) | İzmit (Tüpraş), İzmir-Aliağa, Kırıkkale, Batman |
| Cam, seramik | Kütahya, Bilecik, Eskişehir çevresi |
3. Ulaşım
- Yük ve yolcu taşımacılığının en büyük payı kara yolundadır.
- Doğu-batı yönlü ulaşım, dağların uzanışı nedeniyle kuzey-güney yönlüden kolaydır (Karadeniz ve Akdeniz'de kıyıyla iç kesim arasında geçitler kullanılır).
- Boğaz geçişleri ve büyük projeler: Marmaray ve Avrasya Tüneli (İstanbul), Osmangazi ve 1915 Çanakkale köprüleri — ulaşım sorularının güncel örnekleri.
- Deniz ticaretinde en yoğun limanlar: İstanbul (Ambarlı), İzmit, İzmir, Mersin.
4. Turizm
- Deniz turizmi: Akdeniz ve Ege kıyıları (Antalya başkenti sayılır); turizm mevsimi güneyde uzundur (enlem etkisi).
- Kültür turizmi: İstanbul, Kapadokya (peribacaları + balon), Efes, Pamukkale, Göbeklitepe (Şanlıurfa — insanlık tarihinin en eski tapınak alanlarından).
- Kış turizmi: Uludağ (Bursa), Palandöken (Erzurum), Erciyes (Kayseri), Kartalkaya (Bolu).
- Termal turizm: Afyonkarahisar, Denizli, Yalova.
Örnek Soru: Şeker fabrikalarının üretim alanlarına yakın
kurulmasının temel nedeni nedir?
Çözüm: Şeker pancarının bekledikçe şeker oranını yitirmesi ve taşıma maliyeti — hammaddeye bağımlılık. "Neden orada?" sorusunun tipik cevabıdır.
Çözüm: Şeker pancarının bekledikçe şeker oranını yitirmesi ve taşıma maliyeti — hammaddeye bağımlılık. "Neden orada?" sorusunun tipik cevabıdır.
🎯 Şimdi pekiştir: Bu konuyu kpssnetim.com'daki Coğrafya denemeleriyle test edebilir, puan hesaplama aracıyla netini takip edebilirsin.