Ana Sayfa › Coğrafya › Nüfus ve Göç
Türkiye'de Nüfus ve Göç
Nüfus soruları veri yorumlama ağırlıklıdır: dağılışın nedenleri, piramit okuma ve göçün sonuçları.
1. Nüfus Dağılışını Etkileyen Faktörler
| Doğal (fiziki) faktörler | Beşerî faktörler |
|---|---|
| İklim (ılıman kıyılar yoğun) | Sanayi (İstanbul, Kocaeli, Bursa) |
| Yer şekilleri (engebeli alanlar seyrek) | Ticaret ve ulaşım |
| Su kaynakları ve verimli topraklar | Turizm (Antalya), madencilik (Zonguldak) |
- Yoğun bölgeler: Marmara, kıyı Ege, Akdeniz kıyıları, Karadeniz kıyı şeridi.
- Seyrek bölgeler: Doğu Anadolu (yükselti-soğuk), Taşeli Platosu ve Menteşe yöresi (engebe, karstik yapı), Tuz Gölü çevresi (kuraklık).
Sınav Notu: "Hangisi beşerî faktördür?" sorusunda sanayi,
ticaret, ulaşım, turizm beşerîdir; iklim, yer şekilleri, su ve bitki örtüsü doğaldır.
Bu ayrım neredeyse her sınavda gelir.
2. Nüfusun Yapısal Özellikleri ve Piramitler
- Geniş tabanlı piramit: Doğum oranı yüksek, genç nüfus fazla (az gelişmiş ülke tipi).
- Dar tabanlı / kovan tipi: Doğum oranı düşük, yaşlı nüfus payı artıyor (gelişmiş ülke tipi). Türkiye'nin piramidi zamanla tabandan daralmaktadır.
- Doğum (kaba doğum) hızı bölgesel olarak batıdan doğuya artar; en yüksek Güneydoğu Anadolu'dadır.
- Genç nüfusun fazla olması: dinamik iş gücü (avantaj) ama eğitim-istihdam yükü (dezavantaj).
3. İç Göç
- Yönü: Kırdan kente; doğudan batıya.
- İtici nedenler: Tarımda makineleşme (iş gücü fazlası), miras yoluyla toprağın parçalanması, eğitim-sağlık yetersizliği.
- Çekici nedenler: Sanayi ve iş imkânları, eğitim-sağlık hizmetleri.
- Sonuçlar: Kentlerde çarpık kentleşme ve altyapı sorunları; kırsalda nüfusun yaşlanması; nüfusun dengesiz dağılımı; kentlerde işsizlik.
- Mevsimlik göç: Tarım (Çukurova, fındık dönemi Karadeniz) ve turizm (yaz aylarında Akdeniz) kaynaklı geçici göçler.
4. Dış Göç
1960'larda başta Almanya olmak üzere Avrupa'ya işçi göçü yaşandı. Sonuçları: işsizliğin kısmen azalması, döviz girdisi, kültürel etkileşim.
Örnek Soru: Tarımda makineleşmenin iç göçe etkisi nedir?
Çözüm: İş gücü ihtiyacını azaltarak kırdan kente göçü HIZLANDIRMIŞTIR (itici faktör). Makineleşme = göçün nedeni eşleşmesi klasik sorudur.
Çözüm: İş gücü ihtiyacını azaltarak kırdan kente göçü HIZLANDIRMIŞTIR (itici faktör). Makineleşme = göçün nedeni eşleşmesi klasik sorudur.
🎯 Şimdi pekiştir: Bu konuyu kpssnetim.com'daki Coğrafya denemeleriyle test edebilir, puan hesaplama aracıyla netini takip edebilirsin.