LGS Türkçe – Sözcükte Anlam
Sözcükte anlam, bir kelimenin cümle içinde taşıdığı anlamı belirleme konusudur. LGS'de gerçek ve mecaz anlam, eş ve zıt anlamlı sözcükler, eş sesli sözcükler ile deyim ve atasözü soruları sık çıkar.
Gerçek ve Mecaz Anlam
Gerçek anlam, sözcüğün sözlükteki ilk ve temel anlamıdır. Mecaz anlam, sözcüğün benzetme ya da aktarma yoluyla kazandığı yeni anlamdır.
| Tür | Örnek |
|---|---|
| Gerçek anlam | "Elini yıkadı." (vücut organı) |
| Mecaz anlam | "Bu işte elim var." (katkı, pay) |
Eş ve Zıt Anlamlılar
- Eş anlamlı: Yazılışları farklı, anlamları aynı sözcükler: "kalp – yürek".
- Zıt anlamlı: Anlamca karşıt sözcükler: "uzak – yakın".
Eş Sesli Sözcükler
Yazılışları aynı, anlamları farklı sözcüklerdir: "yüz" (sayı, çehre, yüzmek). Doğru anlam, cümledeki bağlama bakılarak bulunur.
Deyim ve Atasözü
Deyim, gerçek anlamından uzaklaşarak yeni bir anlam kazanmış söz öbeğidir: "göz atmak". Atasözü ise bir öğüt ya da yargıyı tam cümle olarak anlatır: "Damlaya damlaya göl olur."
Sınav Notu: Sözcüğü cümleden çıkarıp sözlük anlamıyla okuyun. Cümleye gerçek anlam oturmuyorsa anlam mecazdır.
Örnek soru: "Bu kitap bana yol gösterdi." cümlesindeki "yol" sözcüğü hangi anlamdadır?
Cevap: Mecaz anlamda (rehberlik, yönlendirme).
Cevap: Mecaz anlamda (rehberlik, yönlendirme).