Ana Sayfa › Tarih › Atatürk İlkeleri ve Dış Politika
Atatürk İlkeleri ve Atatürk Dönemi Dış Politikası
İlke soruları neredeyse tamamen ilke-tanım ve ilke-inkılap eşleştirmesi biçiminde gelir. Altı ilkenin "anahtar sözcüklerini" bilmek yeterlidir.
1. Altı İlke ve Anahtar Sözcükleri
| İlke | Anahtar sözcük | İlişkili inkılap örneği |
|---|---|---|
| Cumhuriyetçilik | Millet egemenliği, seçim | Cumhuriyet'in ilanı; saltanatın kaldırılması; kadınlara siyasi haklar |
| Milliyetçilik | Millet sevgisi, millî birlik | TTK ve TDK'nin kurulması; Kabotaj Kanunu |
| Halkçılık | Eşitlik, sınıfsızlık, dayanışma | Medeni Kanun (hukukta eşitlik); aşar vergisinin kaldırılması (1925) |
| Devletçilik | Ekonomide devlet öncülüğü | Beş Yıllık Sanayi Planları; Sümerbank, Etibank |
| Laiklik | Din-devlet işleri ayrılığı, inanç özgürlüğü | Halifeliğin kaldırılması; tekke-zaviyelerin kapatılması; medeni nikâh |
| İnkılapçılık | Çağdaşlaşma, sürekli yenilik | Tüm inkılapların sürdürülmesi ve geliştirilmesi |
Eşleştirme mantığı: Bir inkılap birden çok ilkeyle
ilişkilendirilebilir; soru "EN ÇOK / DOĞRUDAN hangi ilkeyle ilgilidir?" der. Egemenlikle ilgiliyse
cumhuriyetçilik, eşitlikle ilgiliyse halkçılık, din-devlet ayrımıyla ilgiliyse laiklik öne çıkar.
2. Bütünleyici İlkeler
Millî egemenlik, millî bağımsızlık, millî birlik ve beraberlik, yurtta barış dünyada barış, akılcılık ve bilimsellik, çağdaşlaşma — altı ana ilkeyi destekleyen kavramlardır.
3. Atatürk Dönemi Dış Politikası (1923-1938)
| Gelişme | Tarih | Önemi |
|---|---|---|
| Musul sorunu – Ankara Antlaşması | 1926 | Musul, Irak'a (İngiliz mandası) bırakıldı |
| Türkiye'nin Milletler Cemiyeti'ne üyeliği | 1932 | Cemiyet'in davetiyle katıldı — barışçı politikanın göstergesi |
| Balkan Antantı | 1934 | Yunanistan, Yugoslavya, Romanya ile — batı sınırının güvenliği |
| Montrö Boğazlar Sözleşmesi | 1936 | Boğazlarda TAM Türk egemenliği sağlandı |
| Sadabat Paktı | 1937 | İran, Irak, Afganistan ile — doğu sınırının güvenliği |
| Hatay'ın anavatana katılması | 1939 | Atatürk'ün "kırk asırlık Türk yurdu" davası; ölümünden sonra sonuçlandı |
Örnek Soru: Boğazlar üzerinde tam egemenlik hangi belgeyle sağlandı?
Çözüm: 1936 Montrö Boğazlar Sözleşmesi. (Lozan'da komisyona bırakılmıştı; "Lozan'ın eksiğini tamamlayan belge" ifadesiyle de sorulur.)
Çözüm: 1936 Montrö Boğazlar Sözleşmesi. (Lozan'da komisyona bırakılmıştı; "Lozan'ın eksiğini tamamlayan belge" ifadesiyle de sorulur.)
🎯 Şimdi pekiştir: Bu konuyu kpssnetim.com'daki Tarih denemeleriyle test edebilir, puan hesaplama aracıyla netini takip edebilirsin.