Ana Sayfa › Tarih › Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi
Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi
Son yıllarda ağırlığı artan bölüm. Sorular kavram düzeyindedir: Soğuk Savaş terimleri ve Türkiye'nin Batı bloğuna katılım süreci.
1. II. Dünya Savaşı ve Türkiye (1939-1945)
- Türkiye, İnönü'nün "denge politikası" ile savaşın büyük bölümünde tarafsız kaldı.
- Şubat 1945'te Almanya ve Japonya'ya savaş ilan etti (fiilen savaşmadı) — amaç: Birleşmiş Milletler'e kurucu üye olabilmek (1945'te kurucu üye oldu).
- Savaş yıllarının iç etkileri: Millî Korunma Kanunu, Varlık Vergisi gibi olağanüstü ekonomik önlemler.
2. Çok Partili Hayata Geçiş
| Gelişme | Tarih | Not |
|---|---|---|
| Nuri Demirağ'ın Millî Kalkınma Partisi | 1945 | Çok partili dönemin ilk partisi |
| Demokrat Parti'nin kuruluşu | 1946 | Bayar, Menderes, Koraltan, Köprülü |
| DP'nin iktidara gelişi | 14 Mayıs 1950 | 27 yıllık tek parti dönemi sona erdi; Menderes başbakan, Bayar cumhurbaşkanı |
Not: Atatürk döneminde de iki çok partili deneme yapılmıştı: Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası (1924-25) ve Serbest Cumhuriyet Fırkası (1930).
3. Soğuk Savaş Kavramları
| Kavram | Tarih | İçerik |
|---|---|---|
| Truman Doktrini | 1947 | ABD'nin, SSCB tehdidi altındaki Türkiye ve Yunanistan'a askerî yardımı (güvenlik odaklı) |
| Marshall Planı | 1948 | Avrupa'nın EKONOMİK kalkınması için ABD yardımı; Türkiye de yararlandı |
| NATO'nun kuruluşu | 1949 | Batı bloğunun askerî ittifakı |
| Türkiye'nin NATO üyeliği | 1952 | Kore Savaşı'na (1950) asker göndermesinin ardından |
| Varşova Paktı | 1955 | Doğu bloğunun NATO'ya cevabı (1991'de dağıldı) |
Ayrım klasiği: Truman = ASKERÎ/güvenlik yardımı (1947);
Marshall = EKONOMİK yardım (1948). "Türkiye'nin NATO'ya girişini hızlandıran gelişme" = Kore
Savaşı'na asker göndermesi.
4. Diğer Sorulan Başlıklar
- Kıbrıs: 1960 Kıbrıs Cumhuriyeti (Türkiye garantör); 1974 Kıbrıs Barış Harekâtı; 1983 KKTC'nin ilanı.
- SSCB'nin dağılması (1991): Soğuk Savaş'ın sonu; Orta Asya Türk cumhuriyetlerinin bağımsızlığı (Türkiye ilk tanıyan ülkelerdendir).
- Avrupa Birliği süreci: 1963 Ankara Anlaşması (ortaklık), 1996 Gümrük Birliği, 1999 adaylık statüsü.
Örnek Soru: Türkiye hangi gelişmenin ardından 1952'de NATO'ya
üye olmuştur?
Çözüm: Kore Savaşı'na asker göndermesi (1950). Çağdaş dönemin en sık sorulan neden-sonuç ilişkisidir.
Çözüm: Kore Savaşı'na asker göndermesi (1950). Çağdaş dönemin en sık sorulan neden-sonuç ilişkisidir.
🎯 Şimdi pekiştir: Bu konuyu kpssnetim.com'daki Tarih denemeleriyle test edebilir, puan hesaplama aracıyla netini takip edebilirsin.