Ana Sayfa › Tarih › Kurtuluş Savaşı: Hazırlık Dönemi
Kurtuluş Savaşı: Hazırlık Dönemi
KPSS Tarih'in en çok soru çıkan bölümü. Belgelerin sırası ve "ilk"leri ezber değil, zincir mantığıyla öğrenilmelidir: her adım bir sonrakini doğurur.
1. Mondros Ateşkesi (30 Ekim 1918) ve İşgaller
- 7. madde: İtilaf Devletleri güvenliklerini tehdit eden yerleri işgal edebilecek — işgallerin hukuki dayanağı.
- İlk işgal: Musul (İngiltere). İzmir'in işgali (15 Mayıs 1919, Yunanistan) ulusal direnişi ateşledi.
- İşgallere tepki olarak müdafaa-i hukuk cemiyetleri (yararlı cemiyetler) kuruldu; Kuvay-ı Millîye birlikleri direnişe başladı.
2. Hazırlık Zinciri (Kronolojik Tablo)
| Adım | Tarih | Sınavda sorulan özelliği |
|---|---|---|
| Samsun'a çıkış | 19 Mayıs 1919 | Millî Mücadele'nin fiilî başlangıcı |
| Havza Genelgesi | Mayıs 1919 | İşgallere karşı İLK protesto çağrısı |
| Amasya Genelgesi | 22 Haziran 1919 | Millî Mücadele'nin amacı, gerekçesi ve YÖNTEMİ ilk kez açıklandı; "milletin bağımsızlığını yine milletin azmi kurtaracaktır" (kurtuluşun İLK yazılı belgesi) |
| Erzurum Kongresi | Temmuz-Ağustos 1919 | BÖLGESEL toplandı, ULUSAL kararlar aldı; manda-himaye İLK kez reddedildi; Temsil Heyeti kuruldu |
| Sivas Kongresi | 4-11 Eylül 1919 | ULUSAL kongre; cemiyetler "Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk" adıyla birleştirildi; manda kesin reddedildi |
| Amasya Görüşmeleri | Ekim 1919 | İstanbul Hükûmeti, Temsil Heyeti'ni İLK kez resmen tanıdı |
| Misak-ı Millî | 28 Ocak 1920 | Son Osmanlı Mebusan Meclisi'nde kabul; vatanın sınırları çizildi → İstanbul resmen işgal edildi |
| TBMM'nin açılışı | 23 Nisan 1920 | "Egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait" olduğu ilan edildi; kurucu meclis |
Zincir mantığı: Misak-ı Millî kabul edildi → İtilaf Devletleri
İstanbul'u işgal etti → Mebusan Meclisi dağıldı → millet iradesi için Ankara'da TBMM açıldı.
"Hangisi TBMM'nin açılışını hızlandırmıştır?" sorusunun cevabı bu zincirdedir.
3. TBMM'ye Karşı Ayaklanmalar
İstanbul Hükûmeti ve işgalcilerin kışkırtmasıyla çıkan isyanlara karşı TBMM, Hıyanet-i Vataniye Kanunu'nu (29 Nisan 1920) çıkardı ve İstiklal Mahkemeleri'ni kurdu — yasama ve yargı gücünü kullandığının kanıtı.
Örnek Soru: "Bölgesel toplanmasına rağmen ulusal kararlar alan
kongre" hangisidir?
Çözüm: Erzurum Kongresi. (Sivas ise toplanışıyla da ulusaldır.) Bu ayrım neredeyse her yıl sorulur.
Çözüm: Erzurum Kongresi. (Sivas ise toplanışıyla da ulusaldır.) Bu ayrım neredeyse her yıl sorulur.
🎯 Şimdi pekiştir: Bu konuyu kpssnetim.com'daki Tarih denemeleriyle test edebilir, puan hesaplama aracıyla netini takip edebilirsin.