Ana Sayfa › Türkçe › Noktalama İşaretleri
Noktalama İşaretleri
Noktalama soruları çoğunlukla virgül, noktalı virgül, iki nokta ve kesme işareti üzerinden gelir. Kural sayısı sınırlıdır; örnek üzerinden pekiştirmek en verimli yöntemdir.
1. Virgül (,)
- Eş görevli sözcükleri ayırır: "Çantasına kalem, defter, silgi koydu."
- Sıralı cümleleri ayırır: "Eve geldi, çantasını bıraktı, dışarı çıktı."
- Özneyi vurgulamak için özneden sonra: "Çocuk, annesinin elini tuttu."
- Hitaplardan sonra: "Değerli Arkadaşlar,"
- Anlam karışıklığını önler: "Yaşlı, adamın yüzüne baktı." (virgül kalkarsa bakan kişi değişir!)
- "ve, veya, ile" bağlaçlarından önce/sonra virgül KONMAZ.
2. Noktalı Virgül (;)
- İçinde virgül bulunan grupları ayırır: "Sınıfta Ali, Ayşe, Fatma; koridorda Mehmet bekliyordu."
- Virgülle bağlanmış cümleleri, ikinci cümle "ama, fakat, çünkü" ile başlıyorsa ayırabilir: "Çok çalıştı; ama istediği sonucu alamadı."
3. İki Nokta (:)
- Açıklama veya örnek verilecekse konur: "Çantada şunlar vardı: kalem, defter."
- Konuşma aktarımından önce: "Öğretmen sordu: 'Ödevini yaptın mı?'"
4. Üç Nokta (...)
- Tamamlanmamış cümlelerin sonuna: "Bunu sana söylemek isterdim ama..."
- Benzer örneklerin sürdüğünü göstermek için: "Sergide yağlı boya, sulu boya... birçok eser vardı."
5. Kesme İşareti (')
- Özel adlara gelen çekim ekleri ayrılır: Ankara'dan, Ali'nin, Türkiye'de.
- Yapım eki almış özel adlarda kesme kullanılmaz ve sonraki ekler de ayrılmaz: Türkçenin, Ankaralı, Konyalılar.
- Kurum adlarına gelen ekler ayrılmaz: Türk Dil Kurumuna (✓).
- Sayılara gelen ekler ayrılır: 1923'te, 5'inci, saat 09.30'da.
6. Diğer İşaretler
| İşaret | En çok sorulan görev | Örnek |
|---|---|---|
| Tırnak (" ") | Alıntı cümleler | Atatürk: "Hayatta en hakiki mürşit ilimdir." demiştir. |
| Ünlem (!) | Sevinç, korku, şaşma, seslenme | "Eyvah, geç kaldık!" |
| Soru (?) | Yalnızca GERÇEK soru cümlesi | "Ne zaman geleceğini bilmiyorum." (dolaylıda nokta!) |
| Kısa çizgi (-) | Satır sonu bölme, ara sözler | "Bu konu -daha önce de söyledim- çok önemli." |
Sınav Notu: En sevilen tuzak, dolaylı anlatıma soru işareti
koydurmaktır: "Toplantının saat kaçta başlayacağını sordu." — soru sorulmuyor,
sorulduğu AKTARILIYOR; nokta konur.
🎯 Şimdi pekiştir: Bu konuyu kpssnetim.com'daki Türkçe denemeleriyle test edebilir, puan hesaplama aracıyla netini takip edebilirsin.