Ana Sayfa › Vatandaşlık › Yasama (TBMM)
Yasama: Türkiye Büyük Millet Meclisi
Yasama yetkisi Türk Milleti adına TBMM'nindir ve devredilemez (md. 7). TBMM, genel oyla seçilen 600 milletvekilinden oluşur; seçimler 5 yılda bir Cumhurbaşkanlığı seçimiyle aynı gün yapılır.
1. Milletvekili Seçilme Şartları
- 18 yaşını doldurmuş olmak, Türk vatandaşı olmak
- En az ilkokul mezunu olmak; kısıtlı olmamak
- Askerlikle ilişiği bulunmamak; kamu hizmetinden yasaklı olmamak
- Belirli yüz kızartıcı suçlardan ve terör eylemlerinden hüküm giymemiş olmak (affa uğramış olsa bile engel)
2. TBMM'nin Görev ve Yetkileri (md. 87)
- Kanun koymak, değiştirmek, kaldırmak
- Bütçe ve kesin hesap kanun tekliflerini görüşüp kabul etmek
- Para basılmasına ve savaş ilanına karar vermek
- Uluslararası antlaşmaların onaylanmasını uygun bulmak
- Üye tamsayısının 3/5 çoğunluğuyla (360) genel ve özel af ilanına karar vermek
- Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanları denetlemek (yazılı soru, meclis araştırması, genel görüşme, meclis soruşturması)
2017 sonrası dikkat: "Gensoru" kaldırılmıştır; hükûmeti
düşürme aracı yoktur. Denetim yolları: yazılı soru, meclis araştırması, genel görüşme ve (cezai
sorumluluk için) meclis soruşturmasıdır. Eski sistemden kalan "güvenoyu/gensoru" çeldiricilerine aldanma.
3. Kanun Yapım Süreci
- Teklif: Yalnızca milletvekilleri kanun teklif edebilir (istisna: bütçe kanununu Cumhurbaşkanı sunar).
- Komisyonlarda görüşülür, Genel Kurul'da kabul edilir.
- Cumhurbaşkanı 15 gün içinde yayımlar ya da geri gönderir.
- Meclis, geri gönderilen kanunu salt çoğunlukla (301) aynen kabul ederse Cumhurbaşkanı yayımlamak zorundadır.
4. Sorumsuzluk ve Dokunulmazlık
| Yasama SORUMSUZLUĞU | Yasama DOKUNULMAZLIĞI | |
|---|---|---|
| Neyi korur? | Meclis çalışmalarındaki oy, söz, düşünce açıklaması | Suç isnadında tutulma, sorgulanma, tutuklanma, yargılanmaya karşı |
| Niteliği | MUTLAK — kaldırılamaz, süresizdir | GEÇİCİ — TBMM kararıyla kaldırılabilir; üyelik bitince yargılama yapılabilir |
| İstisna | — | Ağır cezalık suçüstü hâli ve bazı istisnalar |
Örnek Soru: Bir milletvekilinin Meclis kürsüsündeki
konuşması nedeniyle yargılanamaması hangisiyle açıklanır?
Çözüm: Yasama sorumsuzluğu — kürsü/oy/söz koruması. (Dokunulmazlık değil! Bu ikili, vatandaşlığın en klasik çeldirici çiftidir.)
Çözüm: Yasama sorumsuzluğu — kürsü/oy/söz koruması. (Dokunulmazlık değil! Bu ikili, vatandaşlığın en klasik çeldirici çiftidir.)
🎯 Şimdi pekiştir: Bu konuyu kpssnetim.com'daki Vatandaşlık denemeleriyle test edebilir, puan hesaplama aracıyla netini takip edebilirsin.