Ana Sayfa › Vatandaşlık › Yürütme (Cumhurbaşkanlığı)

Yürütme: Cumhurbaşkanlığı Hükûmet Sistemi

2017 anayasa değişikliğiyle yürütme tek başlıdır: Başbakanlık ve Bakanlar Kurulu kaldırılmış, yürütme yetkisi Cumhurbaşkanı'na verilmiştir (md. 8).

1. Cumhurbaşkanı'nın Seçimi

• Doğrudan halk tarafından, 5 yıllığına seçilir; bir kimse en fazla iki kez seçilebilir.
• Aday olma şartları: 40 yaş + yükseköğrenim + milletvekili seçilme yeterliliği.
• İlk oylamada salt çoğunluk sağlanamazsa iki hafta sonra en çok oy alan iki aday arasında ikinci tur yapılır.
• Seçilen Cumhurbaşkanı'nın partisiyle ilişiği KESİLMEZ (2017 öncesinde kesilirdi — değişen kural).

2. Başlıca Görev ve Yetkileri (md. 104)

• Devletin ve yürütmenin başı olmak; kanunları yayımlamak veya geri göndermek
• Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarmak; yönetmelik çıkarmak
• Cumhurbaşkanı yardımcılarını ve bakanları atamak/görevden almak
• Üst düzey kamu yöneticilerini atamak; yabancı devletlere temsilci göndermek
• Milletlerarası antlaşmaları onaylamak; TSK Başkomutanlığını temsil etmek
• Kanunların Anayasa'ya aykırılığı iddiasıyla AYM'de iptal davası açmak
• TBMM seçimlerinin yenilenmesine karar verebilmek

3. Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (CBK)

• Yürütme yetkisine ilişkin konularda çıkarılır.
• Çıkarılamayacağı alanlar: temel haklar, kişi hakları ve SİYASİ haklar; Anayasa'da münhasıran kanunla düzenlenmesi öngörülen konular; kanunda açıkça düzenlenmiş konular.
• Çatışma kuralı: Kanun ile CBK çatışırsa KANUN uygulanır; TBMM aynı konuda kanun çıkarırsa CBK hükümsüz kalır.

4. Cumhurbaşkanı Yardımcıları ve Bakanlar

• Cumhurbaşkanınca atanır ve görevden alınır; TBMM dışından da atanabilirler (milletvekili atanırsa üyeliği düşer).
• Göreve başlarken TBMM önünde ant içerler; TBMM'ye karşı bireysel güven oylaması YOKTUR.
• Cumhurbaşkanına vekâleti, belirleyeceği Cumhurbaşkanı yardımcısı yapar.

5. Olağanüstü Hâl (md. 119)

• Savaş, ayaklanma, doğal afet, tehlikeli salgın, ağır ekonomik bunalım vb. hâllerde Cumhurbaşkanı OHAL ilan eder.
• Karar aynı gün Resmî Gazete'de yayımlanır ve TBMM onayına sunulur; süre 6 ayı geçemez; TBMM her defasında 4 aya kadar uzatabilir.