Ana Sayfa › Matematik › Yaş, İşçi ve Hız Problemleri
Yaş, İşçi ve Hız Problemleri
KPSS'nin üç klasiği. Her birinin değişmeyen bir şablonu vardır; şablonu ezberleyen soruyu kalıba döker.
1. Yaş Problemleri
- Herkes her yıl 1 yaş alır: x yıl sonra herkesin yaşına +x, x yıl önce −x.
- Yaş FARKI asla değişmez. Kat ilişkisi ise zamanla değişir.
Örnek: Baba 40, oğul 10 yaşında. Kaç yıl sonra baba, oğlunun
3 katı yaşında olur?
Çözüm: 40+x = 3(10+x) → 40+x = 30+3x → x = 5 yıl. Sağlama: 45 = 3×15 ✓
Çözüm: 40+x = 3(10+x) → 40+x = 30+3x → x = 5 yıl. Sağlama: 45 = 3×15 ✓
Tuzak: "5 yıl önce toplamları..." tipinde HERKESTEN ayrı ayrı
5 çıkar: iki kişiyse toplamdan 10 gider, üç kişiyse 15.
2. İşçi – Havuz Problemleri
Altın kural: Bir işi t sürede bitiren, birim zamanda işin 1/t'sini yapar.
- Birlikte çalışma: hızlar TOPLANIR → 1/a + 1/b = 1/t.
- Havuzu boşaltan musluk NEGATİF katılır → 1/dolduran − 1/boşaltan.
Örnek: A işi 10 günde, B 15 günde yapıyor. Birlikte 3 gün çalışıp
A ayrılıyor; kalanı B kaç günde bitirir?
Çözüm: Birlikte günlük: 1/10+1/15 = 1/6. Üç günde 3/6 = 1/2 biter, 1/2 kalır. B'nin günlüğü 1/15 → (1/2)÷(1/15) = 7,5 gün.
Çözüm: Birlikte günlük: 1/10+1/15 = 1/6. Üç günde 3/6 = 1/2 biter, 1/2 kalır. B'nin günlüğü 1/15 → (1/2)÷(1/15) = 7,5 gün.
3. Hız (Hareket) Problemleri
Temel formül: Yol = Hız × Zaman (x = V·t)
| Durum | Kural | Formül |
|---|---|---|
| Karşılıklı hareket | Hızlar toplanır | t = aradaki yol / (V₁+V₂) |
| Aynı yönde takip | Hız FARKI alınır | t = aradaki yol / (V₁−V₂) |
| Ortalama hız | Toplam yol / toplam süre | hızların ortalaması DEĞİL! |
Örnek (ortalama hız tuzağı): 360 km'lik yol; gidiş 90 km/sa,
dönüş 60 km/sa. Ortalama hız?
Çözüm: Gidiş 4 sa, dönüş 6 sa → toplam 720 km / 10 sa = 72 km/sa. (90 ile 60'ın ortalaması olan 75, sınavın en ünlü çeldiricisidir.)
Çözüm: Gidiş 4 sa, dönüş 6 sa → toplam 720 km / 10 sa = 72 km/sa. (90 ile 60'ın ortalaması olan 75, sınavın en ünlü çeldiricisidir.)
🎯 Şimdi pekiştir: Bu konuyu kpssnetim.com'daki Matematik denemeleriyle test edebilir, puan hesaplama aracıyla netini takip edebilirsin.